Polskie Forum Bezpieczeństwa

Wiedza, Niezależność

07 marca 2018

Budżet Inspektoratu Wsparcia

W ub.r. Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych (IW) dysponował budżetem w wysokości 4,3 mld zł, nieco mniejszym niż rok wcześniej. Kwota ta starczy na nieco ponad połowę wszystkich potrzeb inwestycyjnych i remontowych polskiej armii. Sytuacja w tej kwestii nie zmienia się od lat. Większe środki mogą zostać przyznane tylko w sytuacji znacznego pogorszenia się środowiska bezpieczeństwa Polski lub realizowania planów zwiększenia liczby związków taktycznych wojsk lądowych.

Sytuacji pionu logistyki wojskowej była poświęcona konferencja Biznes z wojskiem to pewne pieniądze, która tradycyjnie odbyła się w czasie Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach i została zorganizowana przez IW, Fundację Polskie Forum Bezpieczeństwa, Agencję Lotniczą ALTAIR oraz Targi Kielce.

Konferencję, moderowaną przez Krzysztofa Pytlarza, otworzył Szef IW gen. bryg. Dariusz Łukowski, który poinformował, że w ub.r. na potrzeby kierowanej przez niego instytucji przydzielono 4 319 mln zł. Dodał, że rok wcześniej zaplanowano wydanie nieco ponad 4,5 mld zł. Z ubiegłorocznej puli najwięcej – 1 684 mln zł – miały pochłonąć zadania związane z modernizacją techniczną wojska. Kolejne obszary to inwestycje budowlane (1 341 mln zł), zakup środków materiałowych (728 mln zł) oraz remont nieruchomości (566 mln zł). 

Narodowa Polityka Zbrojeniowa

Jednym z pierwszych prelegentów był płk Karol Dymanowski, dyrektor Departamentu Polityki Zbrojeniowej MON. Zreferował on główne założenia Narodowej Polityki Zbrojeniowej opracowywanej w podległej instytucji. Przewiduje ona, że w wyniku prac powstanie dokument określający zespół działań administracji rządowej, we współpracy z instytucjami naukowymi i przedsiębiorcami, zmierzających do stworzenia efektywnego systemu pozyskiwania, eksploatacji i wycofywania sprzętu wojskowego oraz stymulowania rozwoju innowacyjnego i konkurencyjnego przemysłu obronnego.

Zakłada się uzyskanie efektu synergii między wojskiem, przemysłem i światem nauki. W zasadzie – w porównaniu do wystąpienia z 2016 – w prezentacji nie zaszły istotne zmiany. Nadal nie podano żadnych szczegółowych informacji. Płk Karol Dymanowski poinformował jednak, że prace nad dokumentem wchodzą w finalny etap.

Szef DPZ ujawnił, że w dotychczasowych działaniach wzięto pod uwagę różne uwarunkowania, w tym polityki zagranicznej. Dotyczy to m.in. określenia strategicznych kierunków współpracy czy kluczowych technologii do pozyskania od zagranicznych partnerów. Podobne zmierzenia przyjęto w odniesieniu do polityki naukowo-badawczej. Prace specjalistów departamentu koncentrują się na wskazaniu strategicznych celów prac B+R w obszarze obronności, strategicznych kierunków badań i określeniu poziomu ambicji narodowych w tej dziedzinie. Identyczne zadania postawiono także dla polityki przemysłowej i cyklu życia sprzętu wojskowego. Wszystkie obszary analiz mają się przełożyć na formalno-prawne oraz instytucjonalno-organizacyjne rekomendacje.

Mimo że wstępne prace prowadzono już od kilku lat, dopiero w lutym ub.r. – decyzją szefa resortu obrony – powołano zespół do finalnego opracowania dokumentu. Składa się on m.in. z Dowódcy Generalnego i Operacyjnego, szefów inspektoratów, dyrektorów departamentów MON oraz szefów zarządów Sztabu Generalnego. Prace miały zakończyć się w ostatnich dniach grudnia 2017... 

Służby Techniczne

Tradycyjnie największym budżetem remontowym dysponują Służby Techniczne (ST), zatrudniające ok. 160 osób, głównie żołnierzy zawodowych. W ich gestii znajdują się remonty, modyfikacje i większość modernizacji posiadanego przez WP sprzętu wojskowego.

W czasie swojego wystąpienia szef ST płk Waldemar Masztalerz poinformował o rocznej, planowanej aktywności remontowej w latach 2018-2022. Posiadane środki powinny wystarczyć na zlecenie przemysłowi prac średnio przy 20 działach samobieżnych, 10 wyrzutniach rakietowych i 30 moździerzach, a także ponad 25 zestawach przeciwlotniczych oraz 125 pociskach i 30 mechanizmach startowych Grom. Zakłada się również remontowanie i modyfikacje 200-300 noktowizorów i celowników, 1500 kamizelek kuloodpornych i ubiorów wojskowych, a także 4 tys. egz. broni strzeleckiej, w tym karabinków rodziny Beryl i pistoletów WIST-94.

W obszarze ciężkiego sprzętu pancernego przewiduje się sfinalizowanie przeglądów czołgów Leopard 2 (łącznie 170 egz., głównie w ramach opłacanego z budżetu IU MON programu modernizacji wozów do standardu 2PL), a także rocznie 15 czołgów rodziny T-72/PT-91, 30 BWP-1 oraz 10 WZT-2/WZT-3M. Jednocześnie przewidziano zlecenie napraw awaryjnych KTO Rosomak (10 egz. rocznie), jak również modernizacji samochodów Star 266 (100 egz.) i napraw głównych wozów rodziny Jelcz (100-120 egz.). W omawianym okresie zostaną też wyremontowane Maszyny Inżynieryjno-Drogowe MID (5), transportery rozpoznania inżynieryjnego TRI (6) oraz transportery pływające PTS-M (10).

Naprawom i remontom mają także podlegać niewielkie liczby stacji oraz systemów rozpoznania radiolokacyjnego i elektronicznego. W tej dziedzinie największym przedsięwzięciem będzie remont 15 zestawów zautomatyzowanego systemu rozpoznawczo-zakłócającego Przebiśnieg. Na spore zlecenia mogą też liczyć producenci aparatowni i wozów dowodzenia (łącznie 160 egz.), polowych central telefonicznych DG (85) czy radiostacji (180).

Duże inwestycje planowane są w sprzęt wojsk lotniczych, a szczególnie identyfikacji bojowej i ubezpieczenia lotów. Dotyczy to m.in. elementów składowych systemu dowodzenia lotnictwem Dunaj, interrogatorów (50 kpl.), radiolatarni (11) i systemów nawigacyjnych TACAN (21). W odniesieniu do statków latających przewidziano rocznie 5 przeglądów MiGów-29 i 14 napraw głównych ich silników RD-33, a także 6 napraw silników AŁ-21F3 szturmowych Su-22. Dla najnowszych F-16 przewiduje się 3-4 malowania samolotów oraz naprawy główne 6 silników F-100 PW229.

Określono również potrzebę wykonania przeglądu strukturalnego dwóch transportowych C-130E Hercules oraz wykonania obsług okresowych 10-12 mniejszych M28, co ma być połączone z naprawą główną 8-10 silników TWD-10B/PZL 10S. Do 2022 przewiduje się wykonanie napraw głównych 8 śmigłowców Mi-8, 6 Mi-17 i 11 Mi-24, przy wykonywaniu 6-10 obsług okresowych rocznie i 12-14 napraw silników, a także serwisowaniu wynikającemu z bieżących potrzeb. Niezmiennie zakłada się serwisowanie przez dębliński oddział WZL-1 samolotów TS-11 Iskra. 

Służby materiałowe

Służby te odpowiadają za zabezpieczenie środków mundurowych, żywnościowych, paliw, smarów, a także amunicji i innych środków bojowych. Prezentujący zadania pionu zastępca szefa Służb Materiałowych IW ppłk Grzegorz Mosiołek poinformował, że na te cele przeznaczono w ub.r. łącznie 590 mln zł, z czego prawie 320 mln na paliwo i smary, 120 mln na środki mundurowe, niemal 79 mln na zakup żywności i 76,5 mln na amunicję. W odniesieniu do tego ostatniego zadania, kupowano nie tylko amunicję bojową, ale również sportową, środki pirotechniczne statków powietrznych oraz wykonywano działania diagnostyczne i serwisowe.

W porównaniu do 2016 budżet służb materiałowych zwiększono z niecałych 550 mln zł, przy czym ograniczono wydatki MPS, o ok. 75 mln. Oznacza to znaczne zwiększenie preliminarzy innych celów, co można wiązać m.in. z tworzeniem Wojsk Obrony Terytorialnej. 

Miliardy dla WOT

Pośrednio potwierdził to w swoim wystąpieniu zastępca dowódcy tego rodzaju sił zbrojnych płk Artur Dębczak, który poinformował m.in., że w budżecie na 2017 przewidziano dla WOT łącznie 1,096 mld zł, w br. 1,329 mld i w 2019 dodatkowe 1,829 mld zł, przede wszystkim na wydatki majątkowe.

Przykładem mogą być założenia na 2018. Planuje się przeznaczyć na wydatki osobowe 487 mln zł, zaś na majątkowe 842 mln, z czego 743 mln na zakup sprzętu i działania B+R, 5 mln na inwestycje budowlane oraz nieco ponad 94 mln na zakup środków materiałowych. W tej ostatniej dziedzinie przewidziano ponad 56 mln zł na potrzeby służby mundurowej, żywnościowej i zakup środków bojowych. Płk Artur Dębczak poinformował, że po 2020 wydatki majątkowe na WOT powinny zostać znacznie ograniczone. Przyznał jednak, że w 2017 objęły one 10% całości wydatków majątkowych MON i powinny się one utrzymać na podobnym poziomie w kolejnych dwóch latach.

Infrastruktura

Na inwestycje budowlane w ub.r. zarezerwowano 1,341 mld zł, a ok. 560 mln pochłonęły remonty i konserwacje. Mimo tak dużych środków, nie zabezpieczyły one wszystkich potrzeb. O skali problemu poinformował mjr Robert Wolny, który przypomniał, że do wojska należy łącznie 856 kompleksów nieruchomości, w skład których wchodzi 18 988 budynków o łącznej powierzchni 9,5 mln m².

Wszyscy prelegenci podkreślali istotne problemy dotyczące współpracy z wykonawcami. W odniesieniu do producentów sprzętu jedno z wyzwań dotyczy częstego braku możliwości kompleksowego wykonania zlecenia przez jeden podmiot, występują też opóźnienia i przekraczanie budżetów. Pion infrastruktury boryka się dodatkowo z problemem całej branży budowlanej: zmniejszenia się jakości wykonywanych usług. Największe komplikacje wiążą się z niedoborem inspektorów nadzoru budowlanego oraz nierzetelnymi podwykonawcami, którzy często zatrudniają pracowników bez polskiego obywatelstwa.

Wydatki IW utrzymują podobny poziom w ciągu ostatnich lat. Nie przewiduje się również ich istotnego zwiększenia w najbliższej przyszłości. Potrzeby remontowe są spełniane w ok. 60%, co jest wskaźnikiem charakterystycznym dla sił zbrojnych okresu pokoju. Jest jednak konieczne zwiększenie tych wydatków w przypadku wdrożenia wniosków Strategicznego Przeglądu Obronnego, a szczególnie przy odtworzeniu czwartej dywizji wojsk lądowych, planach modernizacji czołgów rodziny T-72/PT-91 czy zwiększeniu liczby jednostek artylerii, wymagającej m.in. modernizacji samobieżnych armatohaubic Dana i dłuższego niż pierwotnie zakładano utrzymania w służbie haubic Goździk.

Michał LIKOWSKI, Krzysztof PYTLARZ