Polskie Forum Bezpieczeństwa

Wiedza, Niezależność

23 marca 2016

Terror bombowy on-line? Koncepcja systemu zwiększenia wykrywalności par materiałów wybuchowych i niebezpiecznych w obiektach usługowo-handlowych.

Jedną z ważniejszych funkcji państwa jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa obywatelom przed potencjalnymi i realnymi zagrożeniami. Ataki terrorystyczne mają na celu  szokować opinię publiczną, poddawać w wątpliwość elementarne zasady ustrojowe oraz podważać skuteczność działania struktur odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe. W takiej sytuacji kluczowym elementem staje się realizacja odpowiednich zabezpieczeń, by uniemożliwić przeprowadzenie zamachu. Zamach terrorystyczny, zwłaszcza z użyciem urządzeń wybuchowych, czerpie swą siłę z zaskoczenia i efektywności uderzenia. Z tego względu, w chwili obecnej, wyzwaniem staje się zapewnienie skuteczności w zapobieganiu atakom bombowym ze szczególnym uwzględnieniem obiektów usługowo-rozrywkowych. Zakres i zadania w walce z terroryzmem i zamachami, zostały zawarte w Konwencji z 15 grudnia 1997 r. przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ (weszła w życie 4 marca 2004 r.) oraz Europejskiej Konwencji o zwalczaniu terroryzmu z 21 stycznia 1997 r. wraz z protokołem zmieniającym z dnia 15 maja 2003 r. Konwencja w sprawie znakowania plastycznych materiałów wybuchowych w celu ich wykrywania została podpisana w Montrealu 1 marca 1991 r, (w stosunku do naszego kraju weszła w życie 25 listopada 2006 r.)

 

Kwestie bezpieczeństwa

 

Nie możemy bezrefleksyjnie akceptować braku odpowiednich zabezpieczeń w planach projektowych obiektów użyteczności publicznej, uzasadniając to zjawisko brakiem funduszy i koniecznością ograniczana kosztów. Stosowanie innowacyjnych rozwiązań konstrukcyjnych oraz materiałowych oraz technologii usprawniającej funkcjonowanie automatyki przemysłowej, może ograniczyć skutki zamachów z użyciem materiałów wybuchowych i niebezpiecznych. Normy projektowania wydane przez Polski Komitet Normalizujący, obowiązujące od ponad 4 lat, mogą być podstawą do właściwych korelacji przy opracowywaniu rozwiązań IT w obiektach o dużych powierzchniach i kubaturze. Analiza zagrożeń sugeruje podnieść poziom bezpiecznych rozwiązań w odniesieniu do obiektów typu centra handlowe, banki, biblioteki i ośrodki akademickie. Nowe formy zagospodarowania przestrzeni ekspozycyjnej w tym biura co-workingowe czy punkty porad prawnych generują wzmożony ruch strumieni transportowych, który zwiększa ryzyko wystąpienia różnych zagrożeń. Całkowite zasoby nowoczesnej powierzchni handlowej w Polsce, wyniosły pod koniec pierwszej połowy br. ok. 10,5 mln m2. Aglomeracja warszawska nadal pozostaje największym rynkiem handlowym (1,4 mln m2). Najwyższym poziomem nasycenia powierzchnią handlową wśród ośmiu największych miast cechuje się niezmiennie Wrocław (772 m2/tys. mieszkańców) oraz Poznań (755 m m2/tys. mieszkańców).

Obserwując tendencję wzrostową w sektorze budownictwa nieruchomości biurowych,  np. Galeria Północna, centrum handlowo-rozrywkowe na warszawskiej Białołęce, należy mieć nadzieję, że inwestorzy poczynią odpowiednie kroki, by zastosować odpowiednie rozwiązania w celu bezpiecznego zarządzania ryzykiem. Powiązanie nowych technologii z prewencyjnym, wyrywkowym wykrywaniem par materiałów wybuchowych i niebezpiecznych w bagażu podręcznym, przesyłkach kurierskich i pocztowych powinno być standardem wśród istniejących od dawna systemach ppoż i kd. Niestety na razie największy rozwój technologii cyfrowej, zauważalny jest w marketingu. Są to tzw. „beacony” – umożliwiające w połączeniu z aplikacją mobilną, na komunikację z klientem w oparciu o jego lokalizację i oferowanie określonych towarów lub usług.

 

Techniki terroru bombowego

 

Z uwagi na wzrost możliwości rozwiązań stosowanych w atakach terrorystycznych w oparciu o konstruowanie zdalnych detonatorów bombowych na bazie telefonii komórkowej, należy rozpocząć prace projektowe nad zintegrowanym systemem, który – współpracując z systemami automatyki przemysłowej – monitorowałyby poziom zagrożenia z użyciem materiałów wybuchowych i niebezpiecznych. Zauważalny jest postęp w kamuflowaniu ładunków wybuchowych. Porzucone torby czy walizki zawierające urządzenia wybuchowe lub materiał niebezpieczny, które niewątpliwie zwróciłyby w dzisiejszych czasach uwagę służb porządkowych, zastępowane są niewzbudzającymi podejrzeń przedmiotami codziennego użytku np.: stelaże wózków inwalidzkich, puszki po napojach, zabawki, rozrzucone słodycze, czy wreszcie stojącymi w stojakach rowerami systemu typu „city-bike”. Ładunki ukrywane są pod odzieżą, zamocowane w takie sposób, by nie utrudniały poruszania się. Elementami ubioru są pasy o szerokości kilkudziesięciu centymetrów, zamocowane wokół talii, oraz kamizelki zakładane przez głowę.
W związku z tym wzmacniając istniejące rozwiązania techniczne, o system wykrywania i powiadamiania o alertach bombowych lub chemicznych, dajemy nam wszystkim szansę na reakcję w okresie wzrostu zagrożeń. Zamachy we Francji, Niemczech (udaremniony), Belgii ( Bruksela 22 marzec 2016 r. !!), Egipcie są w mojej ocenie bardziej niż wystarczającymi argumentami aby inwestorzy i administracja w obiektach handlowo-rozrywkowych o wielkiej powierzchni i kubaturze zrozumieli konieczność takich instalacji. Do wykorzystanych w tym celu rozwiązań już istniejących typu system śledzenia procesu produkcji, obiegu dokumentów, alokacji zasobów czy też utrzymania ruchu  można dołączyć zintegrowany system analizy środowiska wewnątrz obiektu (wycinkowe – w największym natężeniu strumieni transportowych). Dotychczas stosowane systemy monitoringu CCTV można w ramach jednego pomieszczenia operacyjnego uzbroić o rejestrację alarmów i powiadamiania o zagrożeniach bombowych. Wraz z kontrolą dostępu i sygnalizacją ppoż. stworzymy nową jakość, którą roboczo nazywam PCCS® (pyrotechnical, chemical, control system).

 

Koncepcja systemu PCCS ® czyli zwiększenie wykrywalności

 

Najwyższy czas, by poziom interakcji został wzmocniony poprzez natychmiastowe ogłoszenie  alertu z wykorzystaniem systemu PCCS® . Uzyskujemy w ten sposób rozwiązanie  które powinno ograniczyć skutki zamachów. W ten sposób monitorujemy obszar ryzyka, na który mamy bezpośredni wpływ. Wszyscy ulegamy również pokusie stosowania różnych aplikacji mobilnych oferujących kapitalne możliwości adaptacyjne danego środowiska. Wykorzystane w procesie bezpiecznego zarządzania w powiązaniu z integracją systemową urządzeń sterujących i wykrywających, tworzymy sieć IT, która umożliwia  analizę, pozyskiwanie i transferowanie informacji w czasie rzeczywistym. Działania takie znacznie zmniejszają przesłanki do zaistnienia zdarzeń związanych z podłożeniem materiałów wybuchowych lub chemicznych. Algorytmy pozwalają na dowolne zarządzanie automatyką, sterowniki informatyczne, składające się z biblioteki oraz danych, mogą tworzyć pomost między obiektem a węzłem sieci. Dialog między węzłami sieci odbywa się za pomocą określonego języka programowania, tworzymy w ten sposób model, który pozwoli na opracowanie konkretnej architektury systemu PCCS ®.

Organizacja systemu ograniczenia  ryzyka w oparciu o nowe innowacyjne projekty w obiektach handlowo-rozrywkowych wydaje się być procesem długofalowym. Nic bardziej mylącego, dużo zależy od naszej wyobraźni i chęci zapobiegania zagrożeniom! Proces ten jest ściśle powiązany ze wzrostem świadomości zagrożeń i wrażliwości społecznej. Działania, które w ramach profilaktyki możemy podjąć natychmiast bez konieczności modernizacji w aspekcie kontroli wyrywkowej i dozoru przez służby ochrony i administratora, należy podjąć w szczególności w następujących obszarach, w obiektach usługowo-rozrywkowych i komunikacyjnych:

·         parkingach podziemnych, metrze,

·         ciągach komunikacyjnych i wentylacyjnych,

·         pomieszczeniach zaplecza gospodarczego,

·         miejscach  wyznaczonych do palenia papierosów „cafe-roomów”,

·         serwerowniach  i gabinetach zarządów.

Dostępność technologii IT, integratorów systemów, sprzętu do kontroli pirotechnicznej i chemicznej, pozwala na podniesienie poziomu bezpieczeństwa klientów i pracowników. Umożliwia codzienne kształtowanie reakcji na zagrożenia. Prawidłowe oznakowanie dróg ewakuacji, rozmieszczenie regałów z uwzględnieniem fizycznych skutków rozchodzenia się fali uderzeniowej, okresowe szkolenia pracowników, organizacja ćwiczeń służb i zespołów ratowniczych – to kanony wyznaczające profil działań w zmieniających się dynamicznie warunkach zagrożeń i walki z terroryzmem. Chciałbym zaapelować, w związku z nasilającymi się aktami terroru bombowego,  o udział w przygotowaniu ewentualnych rozwiązań organizacyjnych, technicznych i innych oraz dialog środowiskowy w szczególności następujące podmioty: Stowarzyszenie Architektów Polskich, Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów, Stowarzyszenie Polskich Techników Bombowych, WB Elektronics, miesięczniki branżowe i inne media.

„Technika nie powoduje zmian, ona je tylko umożliwia” (Paul Saffo, Menlo Park Kalifornia)