Polskie Forum Bezpieczeństwa

Wiedza, Niezależność

01 września 2014

Aktualny stan sił zbrojnych Serbii

 

Po ogłoszeniu niepodległości 5 czerwca 2006 Republika Serbii rozpoczęła proces głębokich reform w obrębie sektora obronnego, ukierunkowanych na przekształcenie sił zbrojnych w nowoczesną i efektywną strukturę podobną do rozwiązań przyjętych w państwach NATO. Armia miała stać się mniejsza, tańsza, ale dzięki profesjonalizacji bardziej skuteczna. Priorytetem stało się poprawienia zdolności do realizacji trzech podstawowych zadań: obrony niepodległości i suwerenności państwa, aktywnego udziału w utrzymaniu pokoju w regionie oraz wsparcia struktur cywilnych w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych. Profesjonalizacja serbskich sił zbrojnych serbskich została zakończona w 2010, w związku z czym 1 stycznia 2011 zniesiono pobór. Obecnie serbskie siły zbrojne liczą około 32 500 żołnierzy, ale stan docelowy to 30 000. Rezerwa pierwszej kolejności użycia to około 2 000 osób, jednak podkreśla się, że szkolenie wojskowe przeszło łącznie około 1,7 mln mężczyzn.

Siły Zbrojne Republiki Serbii składają się z Wojsk Lądowych oraz Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej. Oba rodzaje sił zbrojnych podporządkowane są szefowi Sztabu Generalnego, któremu podlega ponadto Zarząd Szkolenia oraz trzy brygady: gwardii, łączności i logistyczna, a także 224. Centrum Walki Radioelektronicznej. Wojska lądowe składają się z czterech brygad ogólnowojskowych, brygady sił specjalnych i brygady artylerii oraz samodzielnych batalionów obrony przeciwlotniczej. Ich integralną częścią jest także Flotylla Rzeczna operująca na Dunaju, Tisie i Sawie.

Armia serbska posiada obecnie 225 czołgów (z czego 212 to jugosłowiańskie M-84/M-84A, a pozostałe to pamiętające czasy Związku Sowieckiego T-72). Ich działania wspiera 16 czołgów mostowych MT-55A oraz 16 wozów pogotowia technicznego M-84AI i 4 WZT-2. Kolejnych 20 M-84 i 48 T-72M znajduje się w zakonserwowanej rezerwie (są one częściowo skanibalizowane). Spośród ewidencyjnych bojowych wozów piechoty M-80A w kampanii utrzymywane jest 320. Ponadto w służbie znajduje się 58 kołowych transporterów opancerzonych M-86 (ich głównym użytkownikiem jest żandarmeria), 24 niszczyciele czołgów M-83 (uzbrojone w ppk Malutka, 48 dalszych pojazdów tego typu znajduje się w składach mobilizacyjnych), 36 pojazdów rozpoznawczych BRDM-2, 12 wozów dowodzenia BTR-50PK, 6 BTR-60PU oraz 21 pochodzących z dostaw amerykańskich samochodów opancerzonych HMMWV M1151. Artyleria posiada 72 haubice samobieżne 2S1 Gvozdika kalibru 122 mm, 36 holowanych haubic M-84 Nora kalibru 152 mm, 18 holowanych armat M-46 kalibru 130 mm, około 170 moździerzy kalibru 82 mm i 120 mm, 4 samobieżne wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych M-96 Orkan-2 kalibru 262 mm oraz 54 samobieżne wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych M-77 Oganj. W składach mobilizacyjnych znajdują się 72 holowane haubice D-30J kalibru 122 mm, 18 armat holowanym M-46 oraz 18 samobieżnych wyrzutni niekierowanych pocisków rakietowych kalibry 128 mm.

Samodzielne bataliony obrony przeciwlotniczej wykorzystywane do obrony baz wojskowych i węzłowych obiektów infrastruktury cywilnej uzbrojone są w holowane 40-mm armaty Boforsa zintegrowane w system funkcjonalny zbudowany wokół stacji radiolokacyjnej dozoru powietrznego Ericsson Giraffe M75 (zainstalowanej na ciężarówce FAP2026). Uzupełniają je przenośne zestawy rakietowe 9K31M Strela-1M, 9K35M Strela-10M oraz 9K38 Igła.

Stan Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej to około 4 500 żołnierzy. W strukturze tego rodzaju sił zbrojnych występują dwie brygady lotnicze, brygada rakiet przeciwlotniczych, brygada radioelektroniczna, batalion łączności i batalion inżynieryjny. W brygadach lotniczych eksploatowane są 3 myśliwce MiG-29B oraz jeden MiG-29UB, 19 myśliwców MiG-21bis i 9 MiG-21UM, około 26 jugosłowiańskich J-22 Orao, 30 G-4 Super Galeb, 6 średnich śmigłowców Mi-8T i 2 Mi-17, 45 produkowanych ongiś w zakładach SOKO licencyjnych Gazelle, około 15 samolotów szkolno-treningowych Utava-75 i wykorzystywany do zadań fotogrametrycznych PA-34-220T. Lotnictwo transportowe to 4 An-26S, 3 Jak-40 i pojedynczy An-2. Maszyny te są prawdopodobnie niesprawne.

Brygada rakiet przeciwlotniczych składa się z dwóch dywizjonów stacjonarnych uzbrojonych w zestawy S-125M1T Newa i trzech dywizjonów mobilnych z zestawami 2K12 Kub-M. Prócz etatowego sprzętu radiolokacyjnego proweniencji sowieckiej brygada używa również stacji radiolokacyjnych Westinghouse AN/TPS-70, radiolokatorów Marconi typu S-605/654 i S-613.

Proces modernizacji serbskich sił zbrojnych realizowany jest powolnie, głównie ze względu na niestabilne finansowanie, a także częstych zmian decyzji. Ponieważ operacja NATO przeciw byłej Jugosławii przeprowadzona w 1999 nadal jest bardzo żywa w społecznej świadomości, priorytetem jest unowocześnienie Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej.